Raty równe czy malejące? Zanim zdecydujesz, porównaj aktualne oferty kredytu gotówkowego online i wybierz najlepszą dla siebie.
Sprawdź ofertę w BNP Paribas →Materiał zawiera link partnerski. Serwis może otrzymać wynagrodzenie za pośrednictwo, co nie wpływa na cenę oferty dla Ciebie.
Wybór między ratami równymi a ratami malejącymi to jedna z pierwszych decyzji przy zaciąganiu kredytu hipotecznego – i jedna z tych, które realnie wpływają na całkowity koszt kredytu. Wyjaśniamy, na czym polega różnica, kto może wybrać raty malejące i kiedy który wariant się opłaca.
Rata kredytu – z czego się składa?
Każda rata kredytu składa się z dwóch części:
- części kapitałowej – czyli zwrotu pożyczonych pieniędzy,
- części odsetkowej – czyli wynagrodzenia banku, liczonego od kapitału, który pozostał do spłaty.
Sposób rozłożenia kapitału w czasie decyduje o tym, czy rata jest „równa”, czy „malejąca”.
Raty równe (annuitetowe) – co to jest?
W ratach równych przez cały okres kredytowania (przy stałej stopie) płacisz co miesiąc taką samą kwotę. Na początku większość raty stanowią odsetki, a kapitał spłaca się powoli; z czasem proporcje się odwracają. Zaletą jest niższa rata na starcie i łatwiejsze planowanie budżetu – dlatego to najczęściej wybierany wariant. Wadą: wolniejsza spłata kapitału, a więc wyższa suma odsetek zapłaconych przez cały okres.
Raty malejące – co to jest?
W ratach malejących część kapitałowa jest stała (kwota kredytu podzielona przez liczbę rat), a odsetki nalicza się od malejącego zadłużenia. Pierwsze raty są najwyższe, ale każda kolejna jest niższa. Efekt: kapitał spłacasz szybciej, więc łączny koszt odsetek jest niższy niż przy ratach równych.
Przykład: kredyt 400 000 zł na 25 lat, oprocentowanie 7%
- Raty równe: rata ok. 2 827 zł przez cały okres; suma odsetek ok. 448 tys. zł.
- Raty malejące: pierwsza rata ok. 3 667 zł, ostatnia ok. 1 341 zł; suma odsetek ok. 351 tys. zł.
Różnica w tym przykładzie to ok. 97 tys. zł odsetek mniej przy ratach malejących – w zamian za wyraźnie wyższe raty w pierwszych latach. (Wyliczenia poglądowe, bez prowizji i ubezpieczeń.)
Dlaczego bank może „nie dać” rat malejących?
Przy ratach malejących bank liczy zdolność kredytową na podstawie najwyższej, pierwszej raty. W praktyce oznacza to, że przy tych samych dochodach dostaniesz niższą kwotę kredytu niż przy ratach równych – albo w ogóle nie osiągniesz wymaganej zdolności. To główny powód, dla którego większość kredytobiorców „wybiera” raty równe.
Raty równe czy malejące – co wybrać?
- Wybierz raty malejące, jeśli masz solidny zapas zdolności kredytowej i budżet udźwignie wyższe raty przez pierwsze lata – zapłacisz mniej odsetek i szybciej zredukujesz zadłużenie.
- Wybierz raty równe, jeśli priorytetem jest niższa rata teraz, maksymalna kwota kredytu albo bezpieczny bufor w domowym budżecie.
- Kompromis: raty równe + regularne nadpłaty kredytu dają efekt zbliżony do rat malejących, a zachowujesz elastyczność – nadpłacasz tylko wtedy, gdy Cię na to stać.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy można zmienić raty równe na malejące w trakcie spłaty?
W wielu bankach tak – wymaga to aneksu do umowy i ponownej oceny zdolności kredytowej. Bank może pobrać opłatę za aneks.
Czy przy ratach równych rata naprawdę jest zawsze taka sama?
Przy oprocentowaniu zmiennym rata „równa” zmienia się wraz ze wskaźnikiem referencyjnym (WIBOR, a w nowych umowach POLSTR). „Równość” dotyczy konstrukcji raty, nie gwarancji jej wysokości.
Który wariant jest lepszy przy krótkim okresie kredytowania?
Im krótszy okres, tym mniejsza różnica w sumie odsetek – przy kredytach na kilka lat wygoda rat równych zwykle przeważa.
Zobacz też: co składa się na koszt kredytu, czym jest RRSO oraz czym różni się kredyt gotówkowy od hipotecznego.
