Nowa ustawa o kredycie konsumenckim 2026 – dyrektywa CCD2, spór KNF z UOKiK i większa ochrona kredytobiorców

Rynek kredytów konsumenckich w Polsce czeka jedna z największych zmian od lat. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) przygotował projekt nowej ustawy o kredycie konsumenckim, która wdraża unijną dyrektywę CCD2 (Consumer Credit Directive 2). Nowe przepisy mają wzmocnić ochronę kredytobiorców, ale wywołały już ostry spór między UOKiK a Komisją Nadzoru Finansowego (KNF). Wyjaśniamy, co realnie się zmieni i jak wpłynie to na osoby spłacające oraz zaciągające kredyty i pożyczki. Stan na 14 lipca 2026 r.

Skąd się bierze nowa ustawa o kredycie konsumenckim?

Źródłem zmian jest unijna dyrektywa CCD2, która zastępuje przepisy sprzed kilkunastu lat i dostosowuje prawo do realiów rynku, na którym coraz większą rolę odgrywają pożyczki online, sektor LendTech oraz nowe formy finansowania zakupów. Zgodnie z dyrektywą regulacje powinny obowiązywać we wszystkich państwach Unii od listopada 2026 r. Problem w tym, że – jak wynika z obecnego harmonogramu prac legislacyjnych – szanse Polski na dotrzymanie tego terminu są niewielkie. Projekt wciąż jest na etapie uzgodnień, a jego kształt budzi kontrowersje.

Co konkretnie ma się zmienić?

Projekt przygotowany przez UOKiK wprowadza kilka rozwiązań, które istotnie zmieniają zasady udzielania kredytów i pożyczek konsumenckich.

Kredyt tylko przy realnej zdolności do spłaty

Najważniejsza zmiana dotyczy oceny zdolności kredytowej. Projekt zakłada, że umowa o kredyt konsumencki będzie mogła zostać zawarta wyłącznie wtedy, gdy wynik oceny zdolności kredytowej wskazuje, że spłata zobowiązania jest prawdopodobna. To odejście od czysto formalnego podejścia w stronę realnej analizy sytuacji finansowej klienta. Co istotne, najnowsza wersja projektu nie wymaga już od konsumentów składania oświadczeń o dochodach i wydatkach ani dokumentów je potwierdzających – oznacza to, że obawiane przez branżę rewolucyjne zmiany w metodologii badania zdolności zostały złagodzone.

Nowe uprawnienia KNF

Projekt przewiduje, że KNF zyska prawo do wydawania rekomendacji dotyczących dobrych praktyk w zakresie oceny zdolności kredytowej konsumentów. To nowe narzędzie nadzorcze, które ma ujednolicić standardy na całym rynku – nie tylko wśród banków, lecz także firm pożyczkowych.

Karty kredytowe pod pełną ochroną

Karty kredytowe zostaną objęte pełnymi przepisami ochronnymi, w tym limitami pozaodsetkowych kosztów kredytu. Dla posiadaczy kart oznacza to większą przejrzystość i ograniczenie ukrytych opłat.

Zakaz sprzedaży wiązanej

Projekt wprowadza zakaz sprzedaży wiązanej kredytu z produktami lub usługami niefinansowymi – z wyjątkiem sytuacji, gdy są one oferowane bezpłatnie. To odpowiedź na praktyki dołączania do kredytu dodatkowych, często zbędnych produktów.

Spór KNF z UOKiK

Choć cel ustawy – ochrona konsumenta – nie budzi wątpliwości, sam projekt spotkał się z krytyką nadzoru finansowego. KNF krytycznie ocenia przygotowany przez UOKiK projekt, a jej zastrzeżenia można streścić jednym zdaniem: to złe prawo. Napięcie między podejściem ostrożnościowym KNF a proklienckim UOKiK pokazuje, jak trudne jest pogodzenie ochrony kredytobiorców ze stabilnością sektora. Ostateczny kształt przepisów wciąż może się więc zmienić w toku dalszych prac.

Co to oznacza dla kredytobiorcy?

Dla przeciętnego konsumenta kierunek zmian jest korzystny. Bardziej rygorystyczna ocena zdolności kredytowej ma chronić przed zaciąganiem zobowiązań ponad realne możliwości spłaty, a limity kosztów kart kredytowych i zakaz sprzedaży wiązanej ograniczą ukryte opłaty. Z drugiej strony – bardziej ostrożne podejście banków może w niektórych przypadkach oznaczać trudniejszy dostęp do finansowania dla osób o niższej lub nieregularnej zdolności kredytowej. Dopóki ustawa nie wejdzie w życie, obowiązują dotychczasowe zasady, dlatego warunki konkretnych ofert wciąż warto porównywać samodzielnie.

Tło: stopy procentowe bez zmian

Zmiany prawne dzieją się w otoczeniu stabilnych stóp procentowych. Na posiedzeniu 7–8 lipca 2026 r. Rada Polityki Pieniężnej (RPP) pozostawiła stopy procentowe NBP bez zmian: stopa referencyjna wynosi 3,75 proc., lombardowa 4,25 proc., a depozytowa 3,25 proc. To już czwarta z rzędu decyzja o utrzymaniu kosztu pieniądza po marcowym cięciu. Zdaniem części ekonomistów przestrzeń do powrotu do obniżek może otworzyć się jesienią, nie wcześniej niż po wakacyjnej przerwie – kolejne posiedzenie decyzyjne RPP odbędzie się dopiero we wrześniu. Dla kredytobiorców oznacza to, że raty kredytów opartych o WIBOR/POLSTR w najbliższych tygodniach powinny pozostać stabilne.

Podsumowanie

Nowa ustawa o kredycie konsumenckim wdrażająca dyrektywę CCD2 to najważniejsza zapowiadana zmiana w prawie kredytowym 2026 roku: surowsza ocena zdolności kredytowej, silniejsza ochrona posiadaczy kart, zakaz sprzedaży wiązanej i nowe uprawnienia KNF. Termin listopada 2026 r. jest jednak zagrożony, a spór KNF z UOKiK może jeszcze zmienić szczegóły przepisów. Będziemy śledzić dalsze prace legislacyjne.

Zanim zdecydujesz się na kredyt czy pożyczkę, porównaj aktualne oferty w naszej porównywarce kredytów oraz w zestawieniu kredytów gotówkowych. Wśród sprawdzanych na bieżąco propozycji znajdziesz m.in. Erste (dawniej Santander) eGotówka oraz kredyt gotówkowy BNP Paribas. Prowadzisz firmę? Zobacz także ofertę kredytów dla firm.