| Termin | Proste wyjaśnienie |
|---|---|
| Bankowość elektroniczna | Korzystanie z konta bankowego przez Internet, telefon lub inne urządzenia. |
| BIK | Instytucja zbierająca historię spłat kredytów klientów banków i SKOK-ów. |
| BIG | Firma przechowująca i udostępniająca informacje o niespłaconych długach. |
| Całkowita kwota do zapłaty | Kwota kredytu + wszystkie koszty. |
| Całkowita kwota kredytu | Pieniądze faktycznie przekazane klientowi lub na cel wskazany w umowie. |
| Całkowity koszt kredytu | Wszystkie koszty związane z kredytem, np. odsetki, prowizje. |
| Dopuszczalne zadłużenie | Raty nieprzekraczające połowy dochodów netto. |
| EURIBOR | Średnia stopa procentowa pożyczek w euro między bankami. |
| Firmy pożyczkowe | Nie-bankowe instytucje udzielające pożyczek, poza nadzorem KNF. |
| Kapitał | Kwota pożyczonych pieniędzy, bez odsetek. |
| Karencja | Czasowe zawieszenie spłaty części kapitałowej rat. |
| Komornik sądowy | Urzędnik egzekwujący długi na podstawie wyroków sądowych. |
| Konsolidacja kredytów | Połączenie kilku kredytów w jeden. |
| Konsument | Osoba biorąca kredyt na cele prywatne. |
| Kredyt hipoteczny | Kredyt na nieruchomość, zabezpieczony hipoteką. |
| Kredyt konsumencki | Kredyt na cele prywatne, do określonej kwoty. |
| Kredytobiorca | Osoba lub firma, która otrzymała kredyt. |
| Kredytodawca | Firma lub instytucja udzielająca kredytów. |
| Kredyt refinansowy | Nowy kredyt na spłatę droższego kredytu. |
| Kredyt w ROR | Limit w koncie pozwalający wydać więcej niż mamy. |
| Kwota graniczna kredytu | Maksymalna kwota kredytu objętego ustawą. |
| Marża | Zysk banku doliczany do oprocentowania. |
| Nadmierne zadłużenie | Brak możliwości spłaty wszystkich długów. |
| Odsetki | Opłata za korzystanie z pożyczonych pieniędzy. |
| Oprocentowanie | Procent określający koszt pożyczonego kapitału. |
| Oprocentowanie nominalne | Roczne oprocentowanie bez dodatkowych opłat. |
| Parabank | Instytucja oferująca usługi podobne do bankowych, ale bez nadzoru KNF. |
| Płynność finansowa | Zdolność do terminowej spłaty zobowiązań. |
| Pośrednik kredytowy | Osoba pomagająca w uzyskaniu kredytu. |
| Prolongata | Wydłużenie czasu spłaty lub zawieszenie rat. |
| Prowizja | Jednorazowa opłata przy udzieleniu kredytu. |
| Przekroczenie | Wydanie więcej niż jest na koncie, za zgodą banku. |
| Przewalutowanie kredytu | Zmiana waluty spłacanego kredytu. |
| Rata kredytowa | Kwota do zapłaty w określonym terminie. |
| Raty malejące | Raty zmniejszające się z czasem. |
| Raty równe | Raty o tej samej wysokości przez cały okres spłaty. |
| Refinansowanie kredytu | Zamiana drogiego kredytu na tańszy. |
| Restrukturyzacja zadłużenia | Zmiana warunków spłaty długu. |
| Ryzyko kredytowe | Ryzyko, że kredyt nie zostanie spłacony. |
| Ryzyko kursowe | Ryzyko wzrostu raty kredytu walutowego. |
| RRSO | Całkowity koszt kredytu w skali roku w procentach. |
| Stała stopa oprocentowania | Oprocentowanie niezmieniające się w czasie. |
| Stopa oprocentowania kredytu | Oprocentowanie kredytu (stałe lub zmienne). |
| Stopa referencyjna | Stopa NBP wpływająca na oprocentowanie kredytów. |
| Kredyt na odległość | Umowa kredytowa zawarta przez Internet, telefon itp. |
| Kredyt wiązany | Kredyt udzielony specjalnie na zakup danego towaru/usługi. |
| Wakacje kredytowe | Czasowe wstrzymanie spłaty rat. |
| WIBOR | Stopa procentowa pożyczek między bankami w Polsce. |
| Wierzyciel | Osoba/instytucja, której ktoś jest winny pieniądze. |
| Wierzytelność | Prawo do otrzymania należności. |
| Windykacja | Działania w celu odzyskania długu. |
| Windykator | Osoba odzyskująca długi, bez uprawnień komornika. |
| Wydłużenie okresu spłaty | Zwiększenie czasu kredytowania, by zmniejszyć raty. |
| Wykluczenie finansowe | Brak dostępu do usług finansowych. |
| Zabezpieczenie kredytu | Środek gwarantujący spłatę kredytu. |
| Zdolność kredytowa | Możliwość spłacania kredytu w terminie. |
| Zmiana harmonogramu spłat | Ustalenie nowych dat spłaty rat. |
★ Niezależny ranking · 2026
Potrzebujesz gotówki? Porównaj najtańsze kredyty gotówkowe 2026
Sprawdź aktualny ranking i policz ratę w 15 sekund — bez wpływu na Twój BIK.
Sprawdź ofertę w PKO BP →Artykuł zawiera linki afiliacyjne. Jeśli skorzystasz z oferty, możemy otrzymać prowizję — bez dodatkowych kosztów dla Ciebie.
Jak korzystać ze słownika pojęć finansowych
Umowy kredytowe operują terminami, które w języku potocznym znaczą coś innego niż w dokumencie bankowym. Poniżej najważniejsze pojęcia, które warto rozumieć, zanim porównasz jakąkolwiek ofertę.
| Pojęcie | Co oznacza w praktyce |
|---|---|
| RRSO | Roczny koszt kredytu ujmujący odsetki, prowizję i koszty obowiązkowe – służy do porównywania ofert |
| Oprocentowanie nominalne | Sama stawka odsetek, bez prowizji i opłat – nie pokazuje pełnego kosztu |
| Marża | Część oprocentowania ustalana przez bank, zwykle niezmienna przez cały okres umowy |
| Wskaźnik referencyjny | Rynkowa część oprocentowania zmiennego, aktualizowana w terminach z umowy |
| Całkowita kwota do zapłaty | Suma kapitału i wszystkich kosztów – najbardziej uczciwa miara ceny kredytu |
| Zdolność kredytowa | Ocena banku, czy udźwigniesz ratę przy swoich dochodach i zobowiązaniach |
| Scoring | Punktowa ocena historii kredytowej, oparta m.in. na terminowości spłat |
| Karencja | Okres, w którym spłacasz wyłącznie odsetki, bez kapitału |
| Rekompensata za wcześniejszą spłatę | Opłata, jaką bank może pobrać przy nadpłacie w określonym okresie |
| Formularz informacyjny | Standardowy dokument z zestawieniem kosztów, wydawany przed podpisaniem umowy |
Trzy pojęcia, które najczęściej wprowadzają w błąd
- „Rata od…” – dotyczy najkorzystniejszego wariantu dla wzorcowego klienta, nie Twojej sytuacji.
- „Kredyt 0%” – brak odsetek nie wyklucza prowizji, opłat ani obowiązkowego ubezpieczenia; sprawdź RRSO.
- „Decyzja w 15 minut” – to zwykle decyzja wstępna, a nie ostateczna zgoda na wypłatę środków.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się kredyt od pożyczki?
Kredyt udzielają wyłącznie banki i SKOK-i, na podstawie prawa bankowego, zawsze na piśmie i zwykle na określony cel lub kwotę. Pożyczki mogą udzielać także inne podmioty, a zasady są bardziej elastyczne.
Dlaczego RRSO bywa wyższe niż oprocentowanie?
Bo obejmuje nie tylko odsetki, lecz także prowizję i inne koszty obowiązkowe, rozłożone w czasie. Im wyższa prowizja i krótszy okres spłaty, tym większa różnica.
Przeczytaj także: szczegółowe wyjaśnienie RRSO, jak działa scoring BIK oraz oprocentowanie stałe i zmienne.
Zobacz też: ranking kredytów gotówkowych — aktualne porównanie ofert według RRSO.
