Odsetki od kredytowanych kosztów kredytu 2026 – ZBP każe bankom oddać pieniądze klientom

Odsetki od kredytowanych kosztów kredytu to temat, który 15 września 2026 roku zelektryzował setki tysięcy kredytobiorców w Polsce. Związek Banków Polskich (ZBP) opublikował stanowisko, w którym rekomenduje bankom zaprzestanie naliczania odsetek od tej części kredytu, która pokrywa prowizje, ubezpieczenia i inne opłaty pozaodsetkowe – oraz zwrot pieniędzy klientom, którzy takie odsetki już zapłacili. To bezpośrednia konsekwencja przełomowego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 23 kwietnia 2026 roku (sprawa C-744/24). Sprawdzamy, co dokładnie zmienia stanowisko ZBP, kogo obejmuje zwrot i – co najważniejsze – jak samodzielnie odzyskać więcej pieniędzy, niż odda sam bank.

Co się stało 15 września 2026 roku? Stanowisko ZBP wyjaśnione

Związek Banków Polskich wydał oficjalne stanowisko, w którym stwierdza, że banki powinny zrezygnować z naliczania odsetek od skredytowanej części kosztów pozaodsetkowych kredytu – czyli prowizji, składek ubezpieczeniowych czy opłat przygotowawczych doliczonych do kwoty kredytu. ZBP zaleca też, by instytucje finansowe zwróciły klientom odsetki pobrane od tych kosztów po dacie wyroku TSUE, czyli po 23 kwietnia 2026 roku. To rekomendacja, nie ustawa – każdy bank decyduje samodzielnie o sposobie, tempie i formie wdrożenia zmian oraz o tym, jak poinformuje o tym swoich klientów.

Skąd to się wzięło – wyrok TSUE C-744/24 z 23 kwietnia 2026 roku

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że naliczanie odsetek od części kredytu przeznaczonej na pokrycie kosztów pozaodsetkowych jest niezgodne z unijną dyrektywą o kredycie konsumenckim. Zdaniem TSUE odsetki powinny być liczone wyłącznie od kwoty, która faktycznie trafiła do kredytobiorcy – nie od skredytowanych opłat, prowizji czy ubezpieczeń. Trybunał wskazał jednocześnie, że banki mogą w przyszłości stosować proporcjonalnie wyższe oprocentowanie samej kwoty kapitału, aby zrekompensować brak odsetek od kosztów. To orzeczenie stało się fundamentem pod dzisiejsze zmiany w polskim sektorze bankowym i wzmocniło pozycję kredytobiorców dochodzących sankcji kredytu darmowego przed sądem.

Kogo dotyczy zwrot odsetek i jakich kredytów

Zmiana obejmuje przede wszystkim kredyty gotówkowe i pożyczki konsumenckie, w których prowizja lub ubezpieczenie zostały doliczone do kwoty kredytu (tzw. skredytowane koszty), a nie zapłacone z góry. Dotyczy to zarówno:

• umów aktywnych na dzień 23 kwietnia 2026 roku – tu bank powinien przestać naliczać odsetki od kosztów i zwrócić nadpłacone kwoty,
• nowo zawieranych umów kredytowych – banki powinny już teraz konstruować oferty tak, by nie naliczać odsetek od części pozaodsetkowej,
• w mniejszym stopniu kredytów hipotecznych, w których mechanizm kredytowania prowizji był stosowany rzadziej niż w kredytach gotówkowych.

Warto sprawdzić własną umowę kredytu gotówkowego i harmonogram spłat – jeśli prowizja lub ubezpieczenie zostały wliczone w kapitał kredytu, najpewniej odsetki od tej kwoty były naliczane przez cały okres kredytowania.

Ile realnie możesz odzyskać – automatyczny zwrot to nie wszystko

To najważniejsza informacja praktyczna: automatyczny zwrot, którego można się spodziewać po stanowisku ZBP, obejmie w praktyce tylko okres od 23 kwietnia do połowy września 2026 roku, czyli około pięciu miesięcy. Dla kredytobiorców spłacających zobowiązanie od kilku lat to zaledwie ułamek nadpłaconych odsetek – w typowych przykładach szacowanym na 6–10% całej kwoty, jaką można było przepłacić. Dzieje się tak dlatego, że przy malejącym harmonogramie spłat część odsetkowa raty jest największa na początku okresu kredytowania i systematycznie maleje z każdym miesiącem. Oznacza to, że im starszy kredyt, tym więcej pieniędzy trzeba odzyskać samodzielnie, poza automatycznym zwrotem banku.

Jak samodzielnie złożyć reklamację i odzyskać więcej pieniędzy

Aby odzyskać odsetki naliczone przed 23 kwietnia 2026 roku lub te, których bank nie zwróci automatycznie, warto działać w kilku krokach:

• złóż pisemną reklamację do banku, powołując się na wyrok TSUE C-744/24 i stanowisko ZBP z 15 września 2026 roku,
• dołącz wyliczenie kwoty odsetek naliczonych od skredytowanych kosztów – pomocny będzie harmonogram spłat z umowy kredytowej,
• jeśli bank odmówi lub nie odpowie w terminie, złóż skargę do Rzecznika Finansowego, który pomaga w sporach na linii klient–bank,
• rozważ pozew o zwrot nienależnie pobranych odsetek – roszczenie z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia przedawnia się po sześciu latach, więc kredyty zaciągnięte w latach 2018–2019 mogą już częściowo utracić możliwość odzyskania najstarszych odsetek.

Osoby, które wcześniej korzystały z instytucji sankcji kredytu darmowego, powinny sprawdzić, czy nowe stanowisko ZBP nie ułatwia im dodatkowo dochodzenia roszczeń przed sądem – po wrześniowym wyroku Sądu Najwyższego linia orzecznicza w tych sprawach stała się bardziej przewidywalna.

Co z ratami kredytów jesienią 2026 roku – kontekst stóp procentowych

Zwrot odsetek od kosztów kredytu to jedna sprawa, ale kredytobiorców interesuje też ogólny poziom oprocentowania. Rada Polityki Pieniężnej na wrześniowym posiedzeniu utrzymała stopę referencyjną NBP na poziomie 3,75%, mimo że inflacja CPI wyniosła 3,4%. To oznacza, że odsetki maksymalne w Polsce wynoszą obecnie 14,5% (dwukrotność sumy stopy referencyjnej i 3,5 punktu procentowego) – to górny limit oprocentowania każdego kredytu i pożyczki. Kolejne posiedzenie RPP zaplanowano na 6–7 października 2026 roku, a rynek terminowy nie wyklucza już wyłącznie obniżek – część analityków mówi nawet o możliwym powrocie do podwyżek, jeśli inflacja nie zacznie wyraźnie hamować. Dodatkowo od 2027 roku nowe kredyty nie będą mogły opierać się na wskaźniku WIBOR – zastąpi go POLSTR, więc warto śledzić, jak ta zmiana wpłynie na koszt kredytu w najbliższych miesiącach.

Jeśli planujesz nowy kredyt gotówkowy, warto dziś zwracać szczególną uwagę na sposób naliczania odsetek od kosztów pozaodsetkowych w umowie – po wrześniowym stanowisku ZBP banki powinny już konstruować oferty zgodnie z wyrokiem TSUE, ale warto to zweryfikować samodzielnie przed podpisaniem umowy.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy muszę składać wniosek, żeby bank zwrócił mi odsetki?

Zależy od banku. Stanowisko ZBP to rekomendacja, więc część banków może zwrócić odsetki automatycznie za okres od 23 kwietnia 2026 roku, a część będzie wymagać złożenia reklamacji. Niezależnie od tego, jeśli chcesz odzyskać odsetki sprzed tej daty, musisz wystąpić o to samodzielnie.

Jakich kredytów dotyczy zwrot odsetek od kredytowanych kosztów?

Przede wszystkim kredytów gotówkowych i pożyczek konsumenckich, w których prowizja lub ubezpieczenie zostały doliczone do kwoty kredytu. W mniejszym zakresie może dotyczyć też niektórych kredytów hipotecznych z kredytowanymi kosztami dodatkowymi.

Ile pieniędzy mogę odzyskać?

To zależy od wysokości skredytowanych kosztów, oprocentowania i wieku kredytu. Automatyczny zwrot obejmie zwykle tylko kilka ostatnich miesięcy, więc realna kwota do odzyskania za cały okres kredytowania może być kilkukrotnie wyższa niż to, co odda sam bank bez wniosku.

Do kiedy mogę złożyć reklamację lub pozew o zwrot odsetek?

Roszczenie o zwrot nienależnie pobranych odsetek jako bezpodstawne wzbogacenie przedawnia się co do zasady po sześciu latach, dlatego kredyty z lat 2018–2019 mogą już częściowo tracić najstarsze odsetki. Im szybciej złożysz reklamację, tym więcej możesz odzyskać.

Czy stanowisko ZBP jest wiążące dla wszystkich banków?

Nie – to dobrowolna rekomendacja branżowa, a nie przepis prawa. Każdy bank samodzielnie decyduje o sposobie i tempie wdrożenia zmian oraz o komunikacji z klientami, dlatego warto monitorować informacje od własnego banku i w razie wątpliwości działać samodzielnie.